longing

ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

 

ਚੇਤਰ ਨੇ ਪਾਸਾ ਮੋੜਿਆ, ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵਾਸਤੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਨੇ ਰੇਸ਼ਮ ਜੋੜਿਆ- ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

ਹੋਈਆਂ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਲੰਬੀਆਂ, ਦਾਖਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲੀ ਛੋਹ ਗਈ
ਦਾਤੀ ਨੇ ਕਣਕਾਂ ਚੁੰਮੀਆਂ- ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਛਾ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਬੁੱਕਾਂ ਜੋੜ ਕੇ
ਅੰਬਰਾਂ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਪੀ ਲਈ-
ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਜਾਦੂ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਛੋਂਹਦੀ ਪੌਣ ਦੇ
ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਭਰ ਗਿਆ-ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

ਰੁੱਤਾਂ ਨੇ ਜਾਦੂ ਛੋਹਣੀਆਂ, ਚੰਨਾਂ ਨੇ ਪਾਈਆਂ ਆਣ ਕੇ
ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਦੌਣੀਆਂ – ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

ਅੱਜ ਫੇਰ ਤਾਰੇ ਕਹਿ ਗਏ, ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲੀਂ ਅਜੇ ਵੀ
ਹੁੱਸਨਾ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਲ ਰਹੇ-
ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਝੁਰਮਟ ਆਖਦਾ, ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਗੂਢੀ ਨੀਂਦ ‘ਚੋਂ
ਹਾਲੇ ਵੀ ਚਾਨਣ ਜਾਗਦਾ-ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ

 

English Translation (Jasdeep):

the spring has turned up, for the festival of colors
the flowers have collected the silk – but you have not come

the days are longer, the grapes have a tinge of red
the sickle has kissed the crops – but you have not come

the clouds have gathered, the earth has cupped hands
to drink the benevolence of the sky –
trees have cast a spell, on the wind of the woods
the beehives are full of honey – but you have not come

the magical season is here, the moon has put
jewels on the forehead of the night – but you have not come

the stars have remarked again, in the altars of life
the lamps of beauty are still glowing –
the herd of rays says, in the deep sleep of nights
the light is still awake  – but you have not come

Source:

ਕਵਿਤਾ: ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (1919-2005) Lyrics: Amrita Pritam (1919-2005)
ਆਵਾਜ਼: ਜਸਵਿੰਦਰ Vocals: Jaswinder
ਸੰਗੀਤ: ਮ੍ਰਿਤੁੰਜੇ Music: Mrityunjay
ਤਸਵੀਰ: ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਲਾਹੌਰ, ੧੯੩੮. ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਦੀ ਪਟਾਰੀ ਚੋਂ
Picture: Amrita Pritam, Lahore, 1938. Amarjit Chandan Collection

Mrityuanjay is Punjabi graphic artist, poet, singer and composer. Follow his YouTube channel for more compositions of Punjabi Poetry
Jaswinder is a trained singer. She teaches music at a Government run School in Chandigarh.

ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ / The Black Woman

ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਬਹੁਤ ਗੋਰੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ
ਤੇ ਸੱਚ ਬਹੁਤ ਕਾਲਾ
ਉਹ ਇੱਕ ਦਰਦ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮਦੀ ਹੈ
ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ
ਉਹ ਦਰਦ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਮੰਗ
ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰਦਾ ਹੈ
ਓਹਦੇ ਸਿਆਹ ਜਿਸ੍ਮ ਦੇ
ਸੂਹੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ‘ਚ ਤਰਦਾ ਹੈ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿਆਹੀ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ
ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਬਿੰਬਾਂ ਹੇਠ ਲੁਕਾਂਉਂਦੀ ਹੈ
ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਲੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਉਹਦੇ ਸੁਪਨੇ ਕਾਲੀਆਂ ਕੂੰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ
ਤੇ ਕੋਸੀ ਚਾਨਣੀ ਦਾ ਚੋਗਾ ਲਿਆ ਝੋਲੀ ਪਾਂਦੇ ਨੇ
ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ
ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਉਜਲੇ ਜ਼ੁਰਮ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ
ਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ
ਬਹੁਤ ਗੋਰੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ
ਤੇ ਸੱਚ ਬਹੁਤ ਕਾਲਾ..
Read it in Roman Script

The dreams of a black woman
are very fair
and her truth pitch dark
She is born with a pain
to which no colour
can be assigned
It borrows the colour of water
to fill her eyes
to swim in the red wounds
of her dark body
She suppressed on her lips
the silent screams of
every dark person and turns
darker still
The dreams of a black woman
fly away like white birds
to pick bits of moonlight
and scatter them in her lap
A black woman longs for
a fair child..


Source:
Nirupma Dutt is well known Punjabi Poet, Journalist and Translator, Her first anthology of poems was “Ik Nadi Sanwali Jihi”( A stream somewhat dark). The translation is also done by the poet herself.

spill overs / ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਹਿਣ

ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ
ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਕਿਹਾ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਓ !
‘ਪੈਲੇਟ’ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਪਏ
ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ
ਸੁਰਜੀਤ ਹੋ ਜਾਓ !

ਕਿਵੇਂ ਓਹਨਾ ਬੂੰਦਾ ਨੇ
ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਂਗ
ਬਿਖਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਰੁਕਿਆ
ਜਦ ਉਸਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਤੱਕਿਆ
ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ

ਕਿਵੇਂ ਭਿੱਜੀ ਮਿੱਟੀ ਨੇ
ਯਾਦ ਦਵਾਇਆ ਉਸਨੂੰ
ਕੀ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ !

ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ
ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਹੈ ਜਿਵੇਂ,
ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਪੱਤਾ
ਲੰਮਾ ਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਲੰਮਾ
ਜੋ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ

ਸਭ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ
ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ
ਜਿੰਦਗੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੀ ਹੈ
ਹਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ

ਦੀਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿਸਹੱਦਿਆਂ ਦੀ ਬਰੀਕ ਰੇਖਾ ਤੇ ਤੁਰਦਿਆਂ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੱਸ ਦਿਆਂ
ਕੁਝ ਸਮੇ ਬਾਅਦ
ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ

ਕੁਝ ਸਮੇ ਬਾਦ
ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਿਆ
ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਗਿਆ
ਕੁਝ ਪੱਤੇ , ਗੁਆਚੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ
ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਗਜ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ
ਵਹਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ

ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਣੀ ਸੀ ਓਸ ਖਤ ਤੋਂ
ਜੋ ਕਦੇ ਲਿਖਿਆ ਨਾ ਗਿਆ..

ਇਤਿਆਦ – ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜੋ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਵਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਕਾਗਜ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਕਰ ਗਿਆ

Read in Roman Script

spill-overs

Don’t pass me by
she whispered to the raindrops
colors, long dried on the palette
came to life…again

The way those drops kissed her feet
before breaking into a hundred diamonds
the way time waited, as she

peeped into the mirror, living her past in the future
the way wet-earth reminded
her of the could-have-beens…

When a moment could be
the perfect register for the longest night
“Time is a tree, this life one leaf
so long, and long enough”, she has to move on

it has been forgotten, something tells her
and such is life…everyone tells her
walking the thin line between two madnesses

telling yourself, time and again,
that it won’t matter after a while
After a while, the rains stopped

water flows down the drains,
carrying with it some leaves, lost-wishes, and a paper-boat
made from a letter that never got written.

p.s.- So much that hasn’t been said spills over from the boundaries of the verse and spoils the page…

Source: sepiaverse wrote this beautiful poem. Translation to Punjabi is done by yours truly

ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਢੇਰੀ/mitti di dheri

ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਹਨੇਰੀ ਸੀ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਢੇਰੀ ਸੀ
ਧੂੜ ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉੱਡਦੀ ਉੱਡਦੀ
ਤੇਰੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਆ ਗਈ
ਪਿਆਰ ਤੇਰਾ ਦੇਖ ਕੇ
ਤੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਵਿਚ ਛਾ ਗਈ

ਫਿਰ ਇੱਕ ਹਨੇਰੀ ਆ ਗਈ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇਸ ਢੇਰੀ ਨੂੰ
ਨਾਂ ਜਾਣੇ ਕਿੱਥੇ ਉਡਾ ਕੇ ਲੈ ਗਈ
ਨਾ ਤੇਰਾ ਬੂਹਾ ਏ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਰਾ ਘਰ ਵੇ
ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਬੱਸ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੁਣ ਦਰ ਵੇ

ਨਾ ਜਾਣੇ ਫਿਰ ਕਦ ਹਨੇਰੀ ਆਊਗੀ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇਸ ਢੇਰੀ ਨੂੰ
ਹੁਣ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਲਜਾਊਗੀ
ਹੁਣ ਕਿਹ੍ੜਾ ਬੂਹਾ ਆਊਗਾ
ਹੁਣ ਕਿਹ੍ੜਾ ਵਿਹੜਾ ਅਪਨਾਵਾਂਗੇ
ਤੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂ ਦੱਸ ਵੇ ਕਿਂਵੇ ਭੁਲਾਵਾਂਗੇ

saadi zindagi ikk haneri c
mitti dee ikk dheri c
dhoorh is mitti di udd di udd di
tere boohe agge aa gaee
piaar tera dekh ke
tere vehre de vich chaa gaee

phir ikk haneri aa gaee
mitti dee is dheri nun
naan jaane kiththe uda ke lai gaee
na tera booha e, na hee tera ghar ve
sanun taan bass ikko hi hun dar ve

na jaane phir kad haneri aaoogi
mitti di is dheri nun
hun pata nahin kithe ljaoogi
hun kihra booha aaooga
hun kihra vihra apnaavange
tere ditte piaar nu dass ve kinve bhulaavaange

Source: The poem is contributed by Mena Singh, She has lived abroad from the past 30 years and loves to write.

ਤੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਕੀ ਏ ?-tera supna kee e ?

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ
ਤੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਕੀ ਏ ?
ਮੈਂ ਕਿਹਾ
….. ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸੁਪਨੇ ਨੇ
ਉਸਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ
ਮਤਲਬ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਈ ਨਹੀਂ ਏ

ਫਿਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ
ਓਹ ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਬਣ ਗਈ
ਪਰ
ਨਾ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਪੁਛਿਆ
ਤੇ ਨਾ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ
ਕਿ ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਕੀ ਏ

ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਨਹੀਂ ਏ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ
ਉਹਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਏ

ਤੇ ਓਹੀ ਸਵਾਲ
ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ
ਪੁਛਦਾ ਰਹਿਨਾ
ਤੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਕੀ ਏ?

usne kiha
tera supna kee e ?
main kiha
….. mere bahut supne ne
usne hass ke kiha
matlab tera koee supna ee nahin e

phir pata nahin kadon
oh mera supna ban gaee
par
na usne phir kade puchiaa
te na main dassia
ki mera supna kee e

te hun uh nahin e
mere kol
uhda supna haale vee e

te ohi saval
main har kise nu
puchda rahina
tera supna kee e?

Source: I try to scribble at times. This poem is one such effort – Jasdeep

ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੀ/ Kujh Taan See

ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ
ਕੁਝ ਤੂੰ ਭਾਵ ਦਬਾਏ, ਕੁਝ ਮੈਂ
ਕੁਝ ਤੂੰ ਰਾਜ਼ ਛੁਪਾਏ, ਕੁਝ ਮੈਂ
ਪਰ
ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ

ਹੁਣ ਆਪਾਂ
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ
ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਰੂਫ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ
ਪਰ ਆ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਐ ਯਾਦ
ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ

ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ
ਹਮਸਫਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ
ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ
ਤਨਹਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਥੋੜ ਨਹੀਂ

ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਚੱਲੇਗਾ
ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ
ਤੇਰੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੈ ਲਵੇਗਾ

ਪਰ ਯਾਦ ਰਹੇਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ
ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ

kujh taan see aapne vichkaar
kujh toon bhaav dabaae, kujh main
kujh toon raaz chupae, kujh main
par
kujh taan see aapne vichkaar

hun aapan
ikk dooje ton door ho chukke haan
kummaan kaaran vichch mashroof ho chukke haan
par aa hi jaanda ai yaad
kujh taan see aapne vichkaar

teri zindagi vich
humsafar dee koee lorh nahin
meri zindagi vich
tanhaee dee koee thorh nahin

samaan aapni chaal challe ga
meri thaan koee hor lai chukkia
teri thaan koee hor lai lave ga

par yaad rahegi hamesha
kujh taan see aapne vichkaar

Source : Yours truly scribbles at times . Its written quite some time ago. -Jasdeep

ਤੁਰ ਗਿਆ ਕੋਈ ਦਿਲ ‘ਚ ਲੈ ਕੇ ਸਾਦਗੀ – ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ

ਪਿਘਲਦੀ ਚਾਂਦੀ ਵਹੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ |
ਇਹ ਫੁਆਰੇ ਪਿਆਸ ਦੇ ਹਾਣੀ ਨਹੀਂ |

ਤੁਰ ਗਿਆ ਕੋਈ ਦਿਲ ‘ਚ ਲੈ ਕੇ ਸਾਦਗੀ |
ਤੇਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਚਾਣੀ ਨਹੀਂ |

ਰੱਜ ਕੇ ਤਾਂ ਭਟਿਕਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ |
ਹਾਰ ਵੀ ਤਾਂ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਮਾਣੀ ਨਹੀਂ |

ਤੂੰ ਮਿਲੇਂ ਤਾਂ ਗੱਲ ਇਹ ਛੋਟੀ ਨਹੀਂ |
ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਚੋਂ ਗਮੀਂ ਜਾਣੀ ਨਹੀਂ |

ਸਿਰ ਬਿਨਾ ਤੁਰਦੇ ਰਹੇ ਸੰਗਰਾਮੀਏ |
ਕੀ ਐ ‘ਦਿਲ’ ! ਜੇ ਹਮਸਫਰ ਹਾਣੀ ਨਹੀਂ |

Lal Singh Dil was one of the greatest punjabi poets of “Jujhaaru” era,
along with Paash, Sant Ram Udaasi , Amarjit Chandan and others ..
He was from ‘dalit’ background and was part of many people’s movement’s in mid Seveneties,including naxalite movement.
Poet died on 14 August , 2007